Archive for Μαΐου, 2012


Advertisements

Οι ηδονές της γνώσεως είναι αμόλυντες απο λύπες και δεν ανήκουν στους κοινούς ανθρώπους, αλλά στους πολύ σπάνιους.

Πλάτων Φίληβος

Όταν η Αγάπη στενευθή από τον ατομικόν τον εγωισμό, και γίνη απαιτητική και απαιτητική και προσωπική και αποκλειστική και ζηλότυπος και ανίκανη να υπάρξη χωρίς ανταπόδοσιν, αμαυρώνεται και ξεπέφτει και διαφθείρεται. Η Ουρανία Αφροδίτη δεν είναι αυτή. Αυτή είναι η Πάνδημος-τόσον περισσότερον πάνδημος και αναξία, όσον είναι περισσότερον ατομική και εγωιστικώτερον αποκλειστική.

Ν. Καρβούνης << Ο Πρίγκηψ Αθανάσιος >> εφημερίδα Πρωία 21.9.1931

Ανθολόγησε ο Mercurius Astrologus 1638

 

TAKEN FROM: CATASTROIKA
Αν με το DEBTOCRACY είδαμε την κορυφή του παγόβουνου με το δεύτερο ντοκιμαντέρ των ΑΡΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΙΤΙΔΗ CATASTROIKA θα μπούμε σε πιο βαθιά νερά…..
Ήταν αρχές του 1989 όταν ο Γάλλος ακαδημαϊκός Ζακ Ρουπνίκ κάθισε μπροστά στον υπολογιστή του προκειμένου να ετοιμάσει μια έκθεση για την πορεία των τελευταίων οικονομικών μεταρρυθμίσεων στη Σοβιετική Ένωση του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. Και ο όρος που σκαρφίστηκε για να περιγράψει τον επιθανάτιο ρόγχο μιας αυτοκρατορίας άκουγε τότε στο όνομα Καταστρόικα. Στα χρόνια του προέδρου Γιέλτσιν, όταν η Ρωσία πραγματοποιούσε ίσως το μεγαλύτερο και πιο αποτυχημένο πείραμα ιδιωτικοποιήσεων στην ιστορία της ανθρωπότητας, δημοσιογράφοι του Γκάρντιαν έδωσαν άλλο νόημα στον όρο του Ρουπνίκ. Η καταστρόικα έγινε συνώνυμο της ολοκληρωτικής διάλυσης μιας χώρας από τις δυνάμεις της αγοράς, του ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας και της ραγδαίας επιδείνωσης του βιοτικού επιπέδου των πολιτών της. Μονάδα μέτρησης της Καταστρόικα ήταν πλέον η ανεργία, η κοινωνική εξαθλίωση, η μείωση του προσδόκιμου ζωής αλλά και η δημιουργία μιας νέας κάστας ολιγαρχών που αναλαμβάνει την εξουσία της χώρας. Λίγα χρόνια αργότερα η αντίστοιχη επιχείρηση μαζικών ιδιωτικοποιήσεων στην ενοποιημένη Γερμανία, που σήμερα παρουσιάζεται ως πρότυπο για την Ελλάδα, δημιούργησε εκατομμύρια ανέργους και ορισμένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα διαφθοράς στην ευρωπαϊκή ιστορία.

Αυτή ακριβώς η καταστρόικα έρχεται τώρα και στην Ελλάδα, την «τελευταία σοβιετική δημοκρατία της Ευρώπης», όπως αρέσκονται να την χαρακτηρίζουν οι βουλευτές και οι υπουργοί της «σοσιαλιστικής» μας κυβέρνησης. Είναι η λογική συνέπεια και συνέχεια της «χρεοκρατίας» και ως εκ τούτου η λογική συνέχεια του πρώτου μας ντοκιμαντέρ που αναζητούσε τις αιτίες που δημιούργησαν την κρίση χρέους στην Ελλάδα και ολόκληρη την ευρωπαϊκή περιφέρεια.

Η Καταστρόικα όμως δεν είναι μια ασθένεια που χτυπά μόνο όσες χώρες αλλάζουν ριζικά το οικονομικό τους σύστημα, όπως η Ρωσία, ούτε χώρες που τελούν υπό άτυπη οικονομική κατοχή. Ίσως μάλιστα οι πιο αποτυχημένες μορφές ιδιωτικοποιήσεων να συνέβησαν σε οικονομικές υπερδυνάμεις που θεωρητικά είχαν την οικονομική ισχύ να ελέγξουν τις αρνητικές επιπτώσεις.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Σενάριο/Σκηνοθεσία: Άρης Χατζηστεφάνου, Κατερίνα Κιτίδη
Επιστημονική επιμέλεια: Λεωνίδας Βατικιώτης
Υπεύθυνος παραγωγής: Θάνος Τσάντας Μοντάζ: Αρης Τριανταφύλλου
Μουσική: Active Member, Ερμής Γεωργιάδης
Συντελεστές: Ιουλία Κιλέρη, Μαργαρίτα Τσώμου, Βάγια Πάντου, Χρήστος Τσικνιάς, Γρανέτα Καρατζά, Κώστας Εφήμερος
Παραγωγή: Infowar Productions
περισσότερα εδώ…http://www.catastroika.com/

Εφημ.ΕΘΝΟΣ-Γιώργος Δελαστίκ

Ξεφτιλίστηκε εντελώς λόγω απίστευτης ανθελληνικής εμπάθειας η σοβαρή, υποτίθεται γερμανική συντηρητική εφημερίδα «Φράνκφουρτερ Αλγκεμάινε». Το Σάββατο η κεντροαριστερή εφημερίδα του Μονάχου «Ζιντόιτσε Τσάιντουνγκ» δημοσίευσε ένα ποίημα του διάσημου 84χρονου Γερμανού συγγραφέα Γκίντερ Γκρας.

Ένα ποίημα που διαπνεόταν από βαθιά αγάπη και σεβασμό προς την Ελλάδα και σφοδρότατα επικριτικό για την Ευρώπη και την πολιτική που ακολουθεί απέναντι στη χώρα μας. Αδύνατον να ανεχτεί κάτι τέτοιο η δεξιά «Φράκνφουρτερ Αλγκεμάινε»!

Λύσσαξε, άφρισε και προχώρησε σε μια ασυνήθιστη για το επίπεδό της ενέργεια. Την Κυριακή, στην πρώτη σελίδα του πολιτιστικού της τμήματος, αφιέρωσε εκατοντάδες λέξεις για να στήσει μια εντελώς ψεύτικη και κατασκευασμένη ιστορία: ότι δήθεν το ποίημα δεν το είχε γράψει ο Γκίντερ Γκρας, αλλά η συντακτική ομάδα ενός σατιρικού περιοδικού, η οποία εξαπάτησε υποτίθεται τη «Ζιντόιτσε Τσάιντουνγκ» πως το ποίημα προερχόταν από τον Γκίντερ Γκρας!

Η απόδοση του ποιήματος σε ένα σατιρικό περιοδικό, το οποίο μάλιστα δεν είχε καν κάνει τον κόπο να βάλει έναν συντάκτη του να γράψει ένα ποίημα, αλλά είχε μαζέψει στίχους και φράσεις από το Διαδίκτυο, αποσκοπούσε στην απαξίωση και την περιφρόνηση απέναντι στο περιεχόμενο του ποιήματος. Ενός ποιήματος που οι στίχοι του είναι πραγματικά συγκινητικοί, ίσως και συγκλονιστικοί κάποιοι για εμάς τους Έλληνες.

Σε μία πράξη μάλιστα αδίστακτης δημοσιογραφικής αλητείας, η «Φράνκφουρτερ Αλγκεμάινε» είχε και φανταστικό ρεπορτάζ από τα γραφεία του σατιρικού περιοδικού!

 

«Καθώς το απόγευμα της Παρασκευής οι συντάκτες του χιουμοριστικού περιοδικού έμαθαν το νέο ότι η «Ζιντόιτσε Τσάιντουνγκ» θα δημοσίευε στο φύλλο του Σαββάτου ως γνήσιο ποίημα του Γκρας αυτό το ιδιαιτέρως γελοίο και απίστευτα κακό ποίημα υπό τον τίτλο «Η ντροπή της Ευρώπης» έπεσαν γελώντας ο ένας στην αγκαλιά του άλλου» αναφέρει μεταξύ άλλων το ανύπαρκτο ρεπορτάζ! Τι σημασία έχει αν ο Γκρας απάγγειλε ο ίδιος το ποίημά του στον κρατικό ραδιοσταθμό της Βρέμης;

«Ιδιαιτέρως γελοίο και απίστευτα κακό ποίημα» εδώ βρίσκεται όλη η ουσία. Πώς να χωνέψει π.χ. η σύγχρονη γερμανική Δεξιά τον σαφέστατο υπαινιγμό του Γκίντερ Γκρας ότι ακόμη και οι ναζιστικές ορδές του Χίτλερ που επιτέθηκαν στην Ελλάδα αποτελούνταν από στρατιώτες που μέσα στον σάκο τους κουβαλούσαν τον διάσημο Γερμανό φιλέλληνα λυρικό ποιητή Χέλντερλιν;

Πώς να ανεχθούν οι αλαζόνες Γερμανοί του 2012, που έχουν για μία ακόμη φορά ξεκινήσει να κατακτήσουν ολόκληρη τη Γηραιά Ήπειρο, αυτή τη φορά με τα οικονομικά τους «τανκς», τον Γκίντερ Γκρας να γράφει απευθυνόμενος στην Ε.Ε. και στους ηγέτες της «Στερημένη από πνεύμα, εσύ θα φθίνεις χωρίς τη χώρα, το πνεύμα της οποίας εσένα, Ευρώπη, δημιούργησε;».

Εδώ το Βερολίνο και πολλοί από τους συμμάχους του σε επίπεδο ηγετών έχουν στήσει μια τεράστια εκστρατεία εξευτελισμού της Ελλάδας και εξαθλίωσης του λαού της, ώστε να λειτουργήσει ως αποτρεπτικό παράδειγμα τρομοκράτησης των υπολοίπων λαών της Ευρώπης.

Να βλέπουν δηλαδή με τρόμο τι θα πάθουν, αν δεν υπακούουν στις εντολές της εκάστοτε γερμανικής κυβέρνησης. Θα αφήσουν επομένως τον Γκίντερ Γκρας να λέει ότι η Ευρώπη είναι αυτή που θα φθίνει, αν διώξει την Ελλάδα;

Καθόλου εναρμονισμένο με την επίσημη γραμμή της καγκελαρίας δεν είναι το ποίημα αυτό, όταν αναφέρει πως η Ελλάδα βρίσκεται «κοντά στο χάος, γιατί δεν συμμορφώθηκε προς την αγορά» ή ότι η Ελλάδα «σαν οφειλέτης διαπομπεύεται γυμνή, υποφέρει μια χώρα που εσύ (σ.σ. Ευρώπη) της λες κούφια λόγια αντί για την ευγνωμοσύνη που της χρωστάς».

Τέτοια έγραφε ο Γκίντερ Γκρας γι αυτό και έπεσαν να τον κατασπαράξουν ακόμη κι αυτόν, τον Γερμανό, οι συμπατριώτες του.

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η μαυροφορεμένη Αντιγόνη εν μάχη

ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟΣ είναι ο στίχος στο ποίημα του Γκίντερ Γκρας που προκάλεσε σάλο στη Γερμανία, όπου απευθυνόμενος στην Ευρώπη γράφει ο συγγραφέας – ποιητής: «Σ΄εσένα αντιστεκόμενη φοράει μαύρα η Αντιγόνη και σε όλη τη χώρα πένθος ντύνεται ο λαός του οποίου εσύ υπήρξες φιλοξενούμενη»! Ο Γκίντερ Γκρας δεν κρύβει τον θαυμασμό του για την αντίσταση του ελληνικού λαού: «Πιες επιτέλους, πιες! Φωνάζουν οι κλακαδόροι των επιτρόπων, όμως ο Σωκράτης με οργή σου επιστρέφει το κύπελλο γεμάτο ως πάνω» γράφει. Λεπτομέρεια – μαχαιριά: οι εγκάθετοι της Ε.Ε. χρησιμοποιούν απέναντι στον Σωκράτη το ρήμα «πίνω» που χρησιμοποιείται στα γερμανικά για τα ζώα (saufen), όχι για τους ανθρώπους!

 

Στη σειρά «ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΠΟΥ ΑΓΑΠΗΣΑ» ο ΦΡΕΝΤΥ ΓΕΡΜΑΝΟΣ παρουσιάζει μια ανθολογία από τις εκπομπές του, συμπληρώνοντας πορεία 25 χρόνων στην ελληνική τηλεόραση. Στο συγκεκριμένο επεισόδιο θυμάται την εκπομπή-αφιέρωμα της σειράς «Πρώτη σελίδα» (1982) στον ΜΑΝΩΛΗ ΓΛΕΖΟ και τον ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΣΑΝΤΑ. Στο πλατό της εκπομπής, οι δύο ήρωες της Εθνικής Αντίστασης ζωντανεύουν την ιστορία τους. Περιγράφουν το κλίμα της εποχής, πότε και πού γεννήθηκε η ιδέα της πρώτης αντιστασιακής πράξης της Ευρώπης, την σκέψη και απόφασή τους. Εξιστορούν αναλυτικά τα γεγονότα, περιγράφοντας την πορεία που ακολούθησαν την ημέρα εκείνη, την διαδρομή τους μέσα από την σπηλιά μέχρι την επιφάνεια του βράχου, και πώς πέτυχαν να κατεβάσουν τη γερμανική σημαία από τον ιστό. Τις μαρτυρίες των δύο πρωταγωνιστών συμπληρώνουν τα πλάνα από το χώρο της Ακρόπολης και φωτογραφίες. Για την αντιστασιακή πράξη των δύο ανδρών μιλούν ακόμα ο ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΟΣΧΟΒΑΚΗΣ, ο οποίος αναφέρεται στη συνάντησή του με τον ΓΛΕΖΟ και τον ΣΑΝΤΑ την επόμενη μέρα της επιχείρησης, και ο ΚΩΣΤΑΣ ΜΙΚΡΟΥΛΕΑΣ, γιος του Εισαγγελέα ΗΛΙΑ ΜΙΚΡΟΥΛΕΑ, ο οποίος αναφέρεται στις πιέσεις που άσκησαν οι Γερμανοί στον πατέρα του προκειμένου να τους παραδώσει τους δράστες. Η εκπομπή πλαισιώνεται από οπτικοακουστικό και φωτογραφικό αρχειακό υλικό που καταγράφει τις πρώτες ώρες της γερμανικής Κατοχής στην Αθήνα στις 27 Απριλίου του 1941, τη μάχη της Κρήτης καθώς και δημοσιεύματα τύπου.

Δείτε το VIDEO


 

 

                                             KATHARINE THOMSON*

 

                                           Μετάφραση του Χρήστου Αλεξίου

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΕΧΝΗΣ στο τεύχος 130-132, Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1965.

συνέχεια απο το προηγούμενο

Ο Μότσαρτ και η εταιρία

 

Είναι βέβαιο ότι ο Μότσαρτ ενδιαφέρθηκε για το Τεκτονισμό  πολύ πριν γίνει μέλος της εταιρίας. Ακόμα και στο Σάλτσμπουργκ, πολλοί από τους φίλους του ήταν Ιλλουμινάτοι. Η πόλη αυτή θεωρούνταν ήδη «φωλιά των Ιλλουμινάτων»., παρ’όλο που η πρώτη στοά δεν άνοιξε εκεί παρά μόνο στα 1783, όταν πια ο  Μότσαρτ ζούσε στη Βιέννη. Ο Αρχιεπίσκοπος Κολλορέντο (Colloredo) (27), μολονότι αλαζονικός και αυταρχικός, ήταν φιλελεύθερος  και αρνήθηκε να λάβει μέρος στο διωγμό της εταιρίας.

Από τα γραφόμενα ενός τοπογράφου με το όνομα Huebner (28) που χρονολογούνται στα 1792, μαθαίνουμε για συναθροίσεις που γίνονταν σε κάποιο έρημο σπήλαιο, και που τις οργάνωνε ο Count Gilowsky , ένας από τους κορυφαίους Ιλλουμινάτους, «με τους φίλους του: von Amann (29),Mozart, Barisani» (30). Τα ονόματα του Amann και του Gilowsky (31) μας είναι γνωστά και από τα γράμματα του Μότσαρτ και ξέρουμε ακόμα πως μια από τις μαθήτριές του, που ονομαζόταν Katherl, ήταν ανεψιά του Gilowsky.

Δεν υπάρχει μαρτυρία που να βεβαιώνει ότι ο Μότσαρτ ήταν μέλος αυτής της εταιρίας, μολονότι το όνομά του, όπως και το όνομα του πατέρα του, βρίσκεται σε μια λίστα των προσκλήσεων, ανάμεσα σε άλλα ονόματα καλεσμένων σε μια από τις στοές. Ύστερα από το θάνατό του, η γυναίκα του αναφέρθηκε σε μια μυστική εταιρία που ο Μότσαρτ σχεδίαζε να ιδρύσει, με όνομα¨ «Το Σπήλαιο», αλλά δεν θέλησε να φανερώσει λεπτομέρειες, σε μια εποχή που ο Τεκτονισμος ήταν εκτός νόμου. Στα γράμματα του Μότσαρτ, οι αναφορές στον Τεκτονισμό είναι λίγες. Η αδελφή του Μαρία-Άννα Ναννέρλ βεβαίωσε πως ο πατέρας τους είχε καταστρέψει όλα τα τέτοια γράμματα για λόγους ασφαλείας. Ωστόσο σώθηκε ένα γράμμα και σ’αυτό ο Μότσαρτ συζητάει τη Τεκτονική άποψη για το θάνατο, «αυτόν τον καλύτερο φίλο του ανθρώπου»(32). Από ένα γράμμα του Λεοπόλδου Μότσαρτ στην κόρη του Νανέρλ, γραμμένο τον Οκτώβριο του 1785, και αναφερόμενο στις φήμες για τους διωγμούς των Ιλλουμινάτων στο Μόναχο, μπορούμε οπωσδήποτε να συμπεράνουμε ότι τουλάχιστον ο ίδιος ο Λεοπόλδος δεν ήταν μέλος αυτής της εταιρίας.

Κάμποσες από τις παλαιότερες συνθέσεις του Μότσαρτ αποκαλύπτουν το ενδιαφέρον του για τις Τεκτονικές  ιδέες. Στα 1772 έγραψε τη μουσική για το έργο «Βασιλιάς Θάμος’ (Koenig Thamos KV 345), ένα δράμα με Αιγυπτιακό θέμα, γραμμένο από έναν Τέκτονα  που ονομαζόταν Gelber. Η μουσική αυτή, ιδιαίτερα στα χορικά της μέρη, προμηνύει τον ‘Μαγικό Αυλό’. Ένα στοιχείο χαρακτηριστικά ενδιαφέρον στο έργο αυτό είναι οι επικεφαλίδες μερικών μουσικών φράσεων όπως  « η ευγένεια του Θάμου»,  «η υποκρισία του Φέρων», και άλλα. Η χρησιμοποίηση μουσικών φράσεων για περιγραφή ηθικών χαρακτηριστικών, συμφωνεί με τις ιδέες των Εγκυκλοπαιδιστών, που θεωρούσαν ότι ορισμένες συγχορδίες ( chords) (33), ή κινήματα από την μια στην άλλη συγχορδία   (progressions) (34), είχαν συγκεκριμένες ηθικές επιδράσεις.

Η μουσική για το έργο ‘Σεμίραμις’ (Semiramis), ένα άλλο δράμα με Αιγυπτιακό θέμα γραμμένο απόΤέκτονα , ( κάποιον βαρώνο von Gemmingen), δυστυχώς δεν σώθηκε. Αλλά η πιο σημαντική σύνθεση που συνδέεται με Τεκτονικές  ιδέες και που γράφτηκε πριν ακόμα α Μότσαρτ γίνει μέλος της εταιρίας, είναι μια ατέλειωτη καντάτα (cantata) (35) σε στίχους ενός άγνωστου ποιητή, γνωστή με το όνομα ‘Ύμνος στον Ήλιο’ (Dir, Seele des Weltalls, O Sonne, KV 429). Δεν ξέρουμε τα περιστατικά που σχετίζονται με την καντάτα αυτή που πιθανόν να γράφτηκε στα 1783, αλλά ύστερα από τον θάνατο του Μότσαρτ, η γυναίκα του Κοστάντζα ( Constanze Weber) (36) έγραψε την ακόλουθη περιγραφή της:

«Το πρώτο χορικό  (chorus) σε μι ύφεση, (Eb) είναι εντελώς τελειωμένο. Αρχίζει με μια ομοφωνία (unison), και επικρατεί σε όλο μια ευγενική, απλή και ευχάριστη μελωδία. Στα λόγια ‘Από σένα προέρχονται ευκαρπία, ζέστα και φώς’ είναι ιδιαίτερα τονισμένη με ένα καταπληκτικό φόρτε (forte) (37) στη συγχορδία της εβδόμης (38) και ασφαλώς θα έκανε βαθειά εντύπωση στους ακροατές, αν γινόταν η συνοδεία (accompaniment) να δοθεί στα καθορισμένα όργανα- πλαγίαυλους (flutes), οξύαυλους (oboe), ευθύαυλους (clarinets), βαρύαυλους (bassoons, κλπ. Ακολουθεί μια άρια (aria) για τενόρο σε σι ύφεση, (Bb), γεμάτη από μια τρυφερότατη μελωδία και με θαυμάσια συνοδεία από έγχορδα κοντραμπάσα (contrabass), αλλά και εδώ λείπουν τα άλλα όργανα. Στο τέλος έρχεται και μια δεύτερη άρια για τενόρο, απ’την οποία όμως δεν σώζονται παρά μόνο δεκαεπτά μέτρα (bars) (39).

 

Ο τίτλος της άριας αυτής, που είναι  «Τα φώτα που σε χιλιάδες…» αν δεν σώθηκε ολόκληρος, είναι δυνατόν να στηρίξει την υπόθεση ότι μπορεί να σχετίζεται με τα «φώτα» που σημαίνουν «σχολές της σοφίας»;

Το Μάιο του 1781, ο Μότσαρτ παράτησε τη φεουδαρχική υπηρεσία του Αρχιεπισκόπου του Σάλτσμπουργκ (40) και πήγε στη Βιέννη. Εκεί βρήκε τους καλύτερους φίλους ανάμεσα στους αστούς διανοουμένους και στους προοδευτικούς ευγενείς, πολλοί από τους οποίους ήτανε Μασώνοι. Μέσα στους φίλους αυτούς ο Gebler(41), o von Gemmingen(42), o von Swieten (43), που τον εισήγαγαν στη μουσική του Μπαχ (J.S.Bach) και του (G.F.Haendel) και ακόμα ο  von Born.

Στις 14 Δεκεμβρίου του 1784, ο Μότσαρτ έγινε δεκτός σαν μέλος της στοάς  « Φιλανθρωπία ». Όπως φαίνεται έθεσε με όλη τη θέλησή του τις δυνάμεις του στη διάθεση της αδελφότητας. Έτσι, σε μια πρόσκληση για ένα κοντσέρτο που δόθηκε  « για να ενισχυθούν δύο ξένοι αδελφοί, παίχτες του κλαρινέτου σε φα (basset-horn) “, διαβάζουμε: « Υ.Γ. Ο αδελφός Μότσαρτ θα διασκεδάσει τους αδελφούς με τους πολυαγαπημένους του αυτοσχεδιασμούς».

συνεχίζεται

 
 ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΙΤΙΔΗ ΚΑΙ ΑΡΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ

Σλαβόι Ζίζεκ: «Η Ελλάδα είναι το πειραματόζωο του καπιταλισμού»

Τον αποκαλούν «Έλβις Πρίσλεϊ της φιλοσοφίας» και «ποπ σταρ της πολιτικής σκέψης». Πίσω, όμως, από τα πιασάρικα τσιτάτα και τα σόκιν παραδείγματα κρύβεται ένα από τα πιο λαμπρά πνεύματα του 21ου αιώνα. Συναντήσαμε τον Σλαβόι Ζίζεκ στο Λονδίνο για τις ανάγκες του ντοκιμαντέρ «Catastroika». Μας μίλησε για την κυβέρνηση Παπαδήμου και τη Δημοκρατία, για το ρόλο της Γερμανίας σαν παθολογικά ζηλιάρη συζύγου και για τις επερχόμενες εκλογές στην Ελλάδα.

Στο τελευταίο βιβλίο σας υποστηρίζετε ότι το ασιατικό μοντέλο, του καπιταλισμού χωρίς Δημοκρατία, έρχεται στην Ευρώπη. Νιώθετε ότι επιβεβαιώνεστε σε χώρες όπως η Ελλάδα ή η Ιταλία;

Νομίζω ότι δεν θα επικρατήσει ένα, αλλά πολλά διαφορετικά πολιτικά μοντέλα. Ένα από αυτά είναι το άμεσα αυταρχικό ασιατικό μοντέλο. Στην Ευρώπη πιθανότατα θα επικρατήσει η υποτιθέμενα «ουδέτερη» τεχνοκρατική προσέγγιση, η οποία ταιριάζει περισσότερο στις ευρωπαϊκές ευαισθησίες. Κοινό χαρακτηριστικό και των δύο μοντέλων είναι η άμεση, λίγο πολύ, ακύρωση της Δημοκρατίας. Η ιδέα ότι «μπορείτε να παίζετε με τη Δημοκρατία, αλλά, όταν σοβαρέψουν τα πράγματα, πρέπει να αναλάβουν οι ειδικοί».

Θεωρώ τραγικό ότι ολόκληρη η πολιτική τάξη απομακρύνθηκε και οι τραπεζίτες εμφανίζονται ως οι τεχνοκράτες που θα μας σώσουν. Αν ήθελα, βέβαια, να γίνω κυνικός, θα έλεγα: «Ωραία, αν αυτή η πρόταση μπορεί να λειτουργήσει, γιατί να μην τη δοκιμάσουμε προσωρινά;». Αμφιβάλλω, όμως, ότι θα λειτουργήσει, επειδή πρόκειται για τους ίδιους ανθρώπους που μας οδήγησαν σε αυτή την κρίση. Πρόκειται για παράνοια. Βλέπουμε πλέον τα σημάδια αυτών των τρελών ψευδαισθήσεων, που όλοι ξέρουμε ότι δεν ισχύουν, αλλά τις υιοθετούμε, ακολουθώντας έναν παράξενο καταναγκασμό. Όλοι γνωρίζουμε ότι τα νέα πακέτα σωτηρίας της Ελλάδας δεν θα λειτουργήσουν. Όπως επίσης γνωρίζουμε γιατί τα προωθούν οι άνθρωποι στις Βρυξέλλες: Παίρνετε χρήματα, το μεγαλύτερο τμήμα των οποίων επιστρέφει στις τράπεζες της Δύσης. Ίσως μια από τις πιο παρανοϊκές αλλά ταυτόχρονα και πειστικές θεωρίες είναι ότι αυτό που θέλουν πραγματικά είναι να αφήσουν την Ελλάδα να καταρρεύσει, αλλά πριν από αυτό να σώσουν τις δικές τους τράπεζες.

Ποιος πιστεύετε ότι πρέπει να είναι ο ρόλος του κράτους στη δεδομένη συγκυρία και κρίση;

Το δόγμα που έλεγε ότι η κρατική ρύθμιση είναι αναποτελεσματική αποδεικνύεται αναληθές. Τα κράτη που εισήγαγαν αυστηρή ρύθμιση των χρεών τους, όπως η Σιγκαπούρη και η Κίνα, κατάφεραν να αντεπεξέλθουν πολύ καλύτερα στην κρίση. Ακόμη κι αν μιλούσαμε από τη σκοπιά της προστασίας του καπιταλισμού, διαπιστώνουμε ότι χρειαζόμαστε πολύ ισχυρότερο κρατικό ρόλο στις τράπεζες. Δεν υποστηρίζω ότι πρέπει απλώς να καθόμαστε και να περιμένουμε τη σοσιαλιστική επανάσταση. Σήμερα ο καπιταλισμός δεν είναι ένα συνεκτικό σύστημα, αλλά χαρακτηρίζεται από διαφορετικές τάσεις και ανταγωνισμούς. Ένας τρόπος να σταθεροποιήσουμε τη ζωή, να την κάνουμε λίγο καλύτερη, ακόμη και μέσα στις συντεταγμένες του σημερινού καπιταλισμού, είναι η ενίσχυση της παρέμβασης του κράτους και γενικά των δημόσιων υπηρεσιών. Υπό το πρίσμα αυτό, υποστηρίζω ότι η κρίση του 2008 σηματοδότησε το τέλος της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας. Είναι ξεκάθαρο ότι ο νεοφιλελευθερισμός μπορεί να λειτουργήσει μόνο μέσα από έναν πολύ αυστηρό ρυθμιστικό ρόλο του κράτους. Επομένως, το ζήτημα δεν εντοπίζεται σε ψευδοπροβλήματα του τύπου «τι βαθμό κρατικής ρύθμισης χρειαζόμαστε», αλλά «ποιος θα κάνει αυτή τη ρυθμιση». Θα είναι κάποιος ανώνυμος, όπως οι τεχνοκράτες των Βρυξελλών;

Πώς αντιλαμβάνεται την κατάσταση στην Ελλάδα η ευρωπαϊκή διανόηση αλλά και η κοινή γνώμη;

Για να καταλάβουμε τι συμβαίνει, πρέπει να κοιτάξουμε τις αφηγήσεις που κυριαρχούν. Η πρώτη αφήγηση επικρατεί στη Γαλλία και τη Γερμανία, αλλά κυρίως στη δεύτερη. Παρουσιάζει τους Γερμανούς ως σκληρά εργαζόμενους, τεχνοκράτες και μετριοπαθείς, ενώ τους Έλληνες να μην πληρώνουν φόρους και να αποτελούν μια μεγάλη «μαύρη τρύπα», στην οποία εξαφανίζονται χρήματα. Πρόκειται, φυσικά, για μια ψευδή αφήγηση.

Δεν θέλω να εξιδανικεύσω την Ελλάδα, αλλά θα σας πω μια σοκαριστική ιστορία που έλεγε ο αγαπημένος μου Ζακ Λακάν και νομίζω πως είναι αληθινή: Ας υποθέσουμε ότι έχουμε έναν παθολογικά ζηλιάρη σύζυγο, ο οποίος υποπτεύεται πως η γυναίκα του ξενοκοιμάται όλη την ώρα. Ακόμη κι αν όλες οι υποψίες του ήταν βάσιμες και η γυναίκα πράγματι κοιμόταν κάθε απόγευμα με άλλους τρεις άνδρες, η ζήλια του θα εξακολουθούσε να είναι παθολογική. Γιατί; Διότι το νόημα της παθολογίας δεν εντοπίζεται στο αν κάτι είναι αληθές ή όχι, αλλά στο ότι ο σύζυγος χρειάζεται αυτή την έμμονη ιδέα της ζήλιας για να κρατά το μυαλό του σε λειτουργία. Το ίδιο ισχύει, λόγου χάρη, με το ρατσισμό και τον αντισημιτισμό. Το νόημα δεν είναι αν οι Εβραίοι ή οι Άραβες είναι πραγματικά όπως τους παρουσιάζουν. Σημασία έχει να δούμε γιατί ο ρατσιστής χρειάζεται τη μορφή του φυλετικού εχθρού για να λειτουργήσει. Το ίδιο, λοιπόν, ισχύει για τους Έλληνες. Δεν χρειάζεται να αποδείξετε ότι δεν είστε τεμπέληδες. Ίσως να είστε, ίσως και να μην είστε. Εγώ αμφιβάλλω πως είστε, βλέποντας τα φτωχά χωριά στην Πελοπόννησο ή στη Βόρεια Ελλάδα –όπως ήταν τουλάχιστον–, τα οποία δεν είναι μέρη όπου ζουν τεμπέληδες. Σημασία έχει το εξής: Γιατί η Δύση, η Γερμανία και οι άλλες χώρες, ήταν έτοιμη να σας δώσει τόσα πολλά χρήματα για να καταναλώνετε; Είναι σαφές το γιατί: Για να διατηρήσει τη δική της παραγωγή.

Η δεύτερη κυρίαρχη αφήγηση είναι επίσης ψευδής: Δεν μου αρέσει η ελληνική αντίδραση που λέει ότι οι κινήσεις των Βρυξελλών αποτελούν επανάληψη της γερμανικής Κατοχής του ’41-’44. Όχι, δεν πρέπει να πέσετε στο απλουστευτικό σχήμα «καλοί Έλληνες, κακοί Γερμανοί». Απέναντί μας έχουμε μια παγκόσμια κρίση, ένα πρόβλημα, δηλαδή, του ίδιου του συστήματος, το οποίο πιέζει κάποια τμήματά του να παίξουν συγκεκριμένους ρόλους. Αντί, λοιπόν, να λέτε: «Εμείς οι περήφανοι Έλληνες δεν θα αφήσουμε τη Γερμανία να μας κατακτήσει και πάλι», θα πρέπει να καταλάβετε ότι η χώρα σας έχει μετατραπεί σε πεδίο δοκιμών. Αυτό δεν αφορά μόνο στην Ελλάδα. Πρόκειται για παγκόσμια παθολογία. Η φαινομενική σταθερότητα στην οποία ζούσαμε τα τελευταία τριάντα χρόνια ήταν μια φενάκη. Αυτός ο κύκλος πλησιάζει στο τέλος του και τώρα ο καπιταλισμός προσπαθεί απεγνωσμένα να βρει νέα μοντέλα για να επιβιώσει. Κι εσείς είστε το πειραματόζωο.

Υπάρχει, όμως, και μια τρίτη αφήγηση στην Ευρώπη, που λέει ότι πρέπει να βοηθήσουμε τους Έλληνες, οι οποίοι κινδυνεύουν…

Αυτή, κατά τη γνώμη μου, είναι η πιο αηδιαστική αφήγηση. Στηρίζεται στην ψεύτικη συμπάθεια και συνοψίζεται στη φράση: «Οι καημένοι οι Έλληνες λιμοκτονούν, οι μητέρες δεν έχουν χρήματα να θρέψουν τα παιδιά τους κ.ο.κ.». Φυσικά, αυτή η περιγραφή είναι αληθινή. Όταν, όμως, παρουσιάζεται με το συγκεκριμένο τρόπο, μετατρέπει την οικονομική κρίση σε ένα είδος φυσικής καταστροφής. Όπως οι Ιάπωνες έχουν τη Φουκουσίμα, φαίνεται πως κι εσείς έχετε την οικονομική κρίση.

Επαναλαμβάνω, σας έχουν μετατρέψει σε πειραματόζωα για ολόκληρη την Ευρώπη. Σας επέβαλαν δοκιμαστικά μια νέα αυταρχική μορφή διακυβέρνησης, η οποία μόνο επιφανειακά παραμένει δημοκρατική. Το ίδιο έγινε στην Ιταλία και νομίζω πως θα ακολουθήσουν κι άλλες χώρες. Επομένως, δεν πρέπει να λέμε: «Εμείς οι χοντροί Ευρωπαίοι, που ακόμη τα πάμε σχετικά καλά, πρέπει να βοηθήσουμε τα Ελληνόπουλα που λιμοκτονούν». Δεν είστε μια νέα Σομαλία. Δεν είστε θύματα – δηλαδή είστε, αλλά υπό διαφορετική έννοια. Εσείς βασικά αγωνίζεστε!

Αυτός ο αγώνας είναι εθνικός ή ευρωπαϊκός;

Πρέπει να είναι ένας κοινός ευρωπαϊκός αγώνας. Η δυτικοευρωπαϊκή Αριστερά πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι στην Ελλάδα βλέπει το μέλλον της. Όλοι πρέπει να συμπαραταχθούμε στον αγώνα σας, όχι λόγω μιας ανόητης αλληλεγγύης ή κάποιου είδους χριστιανικής αγάπης για το φτωχό μας γείτονα, αλλά διότι διακυβεύεται και η δική μας μοίρα.

Σε αυτό το σημείο είμαι πεσιμιστής και για τον ίδιο λόγο αισιόδοξος. Ένας κύκλος του καπιταλισμού, που ξεκίνησε πριν από σαράντα χρόνια, όταν εγκαταλείφθηκε ο Κανόνας του Χρυσού, φτάνει στο τέλος του. Δεν είμαι οικονομολόγος, δεν ξέρω τι ακριβώς πρέπει να κάνουμε. Ωστόσο, σε αυτές τις περίπλοκες καταστάσεις πρέπει να θυμόμαστε πως ούτε εκείνοι που έχουν την εξουσία γνωρίζουν τι να κάνουν. Είναι μεγάλο πρόβλημα η αυξανόμενη, εμφανής ανικανότητα της άρχουσας τάξης, υπό την έννοια της πολιτικής ελίτ, να κάνει τη δουλειά της.

Υπάρχει, ξέρετε, μια παλιά μαρξιστική παράνοια, ότι κάπου ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και τη Wall Street βρίσκεται κάποιο μυστηριώδες κέντρο όπου λαμβάνονται όλες οι αποφάσεις. Όταν, όμως, δεις τους ηλίθιους που μας κυβερνούν, σχεδόν ονειρεύεσαι κάτι τέτοιο: Να υπήρχε έστω ένα αποτελεσματικό κέντρο των ελίτ! Κάποιες φορές, βέβαια, η κατάσταση είναι εξαιρετικά επικίνδυνη. Μπορεί να δημιουργηθούν τάσεις ολοκληρωτισμού ή εθνικιστική βία. Υπάρχει, ωστόσο, και η ελπίδα. Κάτι νέο πάντα γεννιέται σε αυτές τις καταστάσεις.

Κατά καιρούς έχετε ασκήσει κριτική στους μηχανισμούς της φιλελεύθερης αστικής Δημοκρατίας. Πιστεύετε ότι τα προβλήματα στο ελληνικό πολιτικό σύστημα μπορούν να λυθούν με εκλογές;

Θα σας θυμίσω μια από τις εξαιρετικές, προκλητικές φράσεις του Αλεν Μπαντιού. Είχε πει πως «το όνομα του εχθρού σήμερα δεν είναι η καπιταλιστική αυτοκρατορία· είναι η Δημοκρατία». Αυτό που εννοούσε, φυσικά, δεν ήταν ότι χρειαζόμαστε ένα νέο ολοκληρωτισμό, αλλά ότι με τους υπάρχοντες δημοκρατικούς μηχανισμούς δεν μπορούμε να πετύχουμε αυτά που θέλουμε. Προσωπικά, είμαι πραγματιστής. Υπάρχουν εκλογές και εκλογές. Θυμηθείτε τη μεγάλη εκλογική νίκη του Αλιέντε στη Χιλή. Η Δημοκρατία, όμως, δεν είναι φετίχ και ο λαός δεν έχει πάντα δίκιο. Οι εκλογές είναι καλές, αλλά μην ξεχνάτε ότι δεν ψηφίζετε για την αλήθεια. Ακόμη κι αν υπάρχει μια δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση, κάποιος έχει το δικαίωμα να την πολεμήσει…